Met de komst van Covid-19 is de noodzaak van goede luchtzuivering extreem onder onze aandacht gekomen en, zoals ik in mijn vorige blog al heb uiteengezet, niet geheel ten onrechte. Juist in dit soort tijden grijpen wij snel terug naar een van onze meeste primaire behoefte; veiligheid.
Vroeg of laat zullen we het besmettelijke Corona virus onder controle krijgen en daarmee zal de aandacht voor een schoon en zuiver binnen klimaat verzwakken maar is dat wel terecht? Zuurstof is essentieel voor ons functioneren als mens. Lucht is leven en gezonde, frisse lucht kan wonderen doen voor onze gezondheid en welzijn.

 

Natuurlijk zuiveren met planten binnen.

Bij het maken van plannen voor langdurige bemande ruimtevluchten werd NASA geconfronteerd met een aantal belangrijke uitdagingen met betrekking tot de leefbaarheid in de ruimtevoertuigen die voor dergelijke reizen ingezet zouden worden.
Eén daarvan was de kwaliteit van de lucht. Als ruimtereizigers jarenlang moesten (over)leven in een beperkte ruimte met een beperkte hoeveelheid lucht moest zuurstof teruggewonnen worden. Hiervoor dacht men aan het aan boord brengen van planten. Planten zouden ook gebruikt kunnen worden om verse groenten en vruchten te verbouwen; een welkome aanvulling op het dieet van de astronauten.

Bij experimenten bleek echter dat naast zuurstof bij plantengroei ook gasvormige afvalstoffen werden geproduceerd die de planten niet zelf konden verwerken en welke uiteindelijk niet alleen fataal bleken voor de planten zelf, maar bovendien ook dodelijk zouden zijn voor de reizigers. Daarnaast bleek, dat hoge concentraties van stof en chemisch en organisch gasvormig afval een ernstige hinderpaal zouden gaan vormen.
Uiteraard betreft het hier een experiment in een afgesloten ruimte en zal het in huis of op kantoor niet zo’n vaart lopen. Duidelijk mag wel zijn dat de zuiverings capaciteit van planten ook zijn beperkingen kent.

 

Luchtzuivering is meer dan virusbestrijding alleen.

Bij het maken van plannen voor langdurige bemande ruimtevluchten werd NASA geconfronteerd met een aantal belangrijke uitdagingen met betrekking tot de leefbaarheid in de ruimtevoertuigen die voor dergelijke reizen ingezet zouden worden.
Eén daarvan was de kwaliteit van de lucht. Als ruimtereizigers jarenlang moesten (over)leven in een beperkte ruimte met een beperkte hoeveelheid lucht moest zuurstof teruggewonnen worden. Hiervoor dacht men aan het aan boord brengen van planten. Planten zouden ook gebruikt kunnen worden om verse groenten en vruchten te verbouwen; een welkome aanvulling op het dieet van de astronauten.

Bij experimenten bleek echter dat naast zuurstof bij plantengroei ook gasvormige afvalstoffen werden geproduceerd die de planten niet zelf konden verwerken en welke uiteindelijk niet alleen fataal bleken voor de planten zelf, maar bovendien ook dodelijk zouden zijn voor de reizigers. Daarnaast bleek, dat hoge concentraties van stof en chemisch en organisch gasvormig afval een ernstige hinderpaal zouden gaan vormen.
Uiteraard betreft het hier een experiment in een afgesloten ruimte en zal het in huis of op kantoor niet zo’n vaart lopen. Duidelijk mag wel zijn dat de zuiverings capaciteit van planten ook zijn beperkingen kent.


Veel mensen denken nog steeds dat luchtreiniging een luxe is. Helaas is het een noodzaak geworden omdat de vervuiling die in de binnenlucht hangt voor ernstige gezondheidsproblemen zorgt. Statistieken geven aan dat de gemiddelde Nederlander 90% van de dag binnenshuis doorbrengt. De kwaliteit van binnenlucht wordt door veel meer zaken bepaald dan alleen de aanwezigheid van virussen. Vervuilde binnenlucht wordt veroorzaakt door fysische, biologische of chemische factoren. Enkele voorbeelden van fysische factoren zijn temperatuur, vochtigheid, vezels (bv. asbest), stof, maar ook straling. Biologische factoren zijn virussen, bacteriën, schimmels, huisstofmijten en huidschilfers van mensen en dieren. De belangrijkste bron van bacteriën in de binnenlucht is de mens zelf. Chemische factoren zijn o.a. tabaksrook of vluchtige organische stoffen (VOS) uit bijvoorbeeld verf, reinigings- en ontsmettingsproducten.


Een slechte luchtkwaliteit kan heel wat klachten veroorzaken.

  • Klachten van de luchtwegen zoals:
    o Irritatie van neus en keel;
    o Niezen;
    o Hoesten;
    o Longaandoeningen zoals astma en chronisch longlijden (COPD);
    o Longkanker;

  • Allergische reacties zoals:
    o Jeukende, tranende ogen;
    o Een loopneus of verstopte neus;
    o Niezen;
    o Hoesten;
    o Jeuk;
    o Atopisch eczeem;
    o Klachten van astma.


Vervuilde lucht kan ook een weerslag hebben op andere delen van het lichaam.
De gevolgen kunnen bovendien verschillen naargelang de oorzaak van de vervuiling

De werking van ionisatie ter bestrijding van virussen is in mijn vorige blogs reeds uitvoerig beschreven. Zoals inmiddels wel duidelijk is zijn er meerdere redenen om een ionisator aan te schaffen. De tabel hiernaast laat zien dat de zuiveringskracht van een ionisator veel verder rijkt dan alleen het bestrijden van virussen.

Schone lucht op het werk.

In veel gebouwen zoals kantoren, winkels en restaurants is de luchtkwaliteit niet op orde. De Wereldgezondheidsorganisatie WHO schat het zelfs zo erg in dat in een op elke drie gebouwen symptomen van het sick building syndroom voorkomen.
Het sick building syndroom is een reeks van gezondheidsklachten die veroorzaakt wordt door een slechte kwaliteit van de lucht in een gebouw en lijken verdacht veel op die van werkstress. Klachten kunnen o.a. zijn: hoofdpijn, droge ogen, keelpijn, droge huid, vermoeidheid, gebrek aan concentratie en een gevoel van duizeligheid. De slechte luchtkwaliteit kan bovendien astma en allergieën verergeren. Bij onderzoek door de GGD ’s voor het project Binnenmilieu Basisscholen bleek dat bedompte lucht in de klas de leerprestaties van leerlingen aantoonbaar vermindert. Met betrekking tot het arbeidsproces heeft de Nederlandse onderzoekster dr. ir. Philomena Bluyssen van TNO vastgesteld dat een slecht binnenklimaat een bedrijf een productiviteitsverlies van € 3600,- per werknemer per jaar kan opleveren.
Naast humanitaire redenen is het dus om bedrijfseconomische redenen verstandig te investeren in goede luchtkwaliteit. 

Coronabesmettingen: de lucht zuiveren of de lucht ventileren

Staat u wel eens stil bij de lucht die u op kantoor, op school of op de sportschool inademt? De komst van Corona heeft het debat rondom ventileren, ventilatiesystemen en schone lucht flink aangewakkerd. Maar ventileren alleen is niet genoeg voor een gezonde en virusvrije werkomgeving en brengt zelfs de nodige gevaren met zich mee. Wat dan wel?

 

Gelukkig hebben de vele onderzoeken van de afgelopen maanden ertoe geleid dat er steeds meer duidelijk is geworden over de verspreiding van het Coronavirus. Ondanks de initiële terughoudendheid van het RIVM en de WHO mogen we inmiddels wel stellen dat de grote rol van aerosolen (kleine luchtdruppeltjes) bij de verspreiding van het virus voldoende is bewezen. Het belang van schone en veilige lucht in binnenruimtes is door deze kennis alleen maar belangrijker geworden.

 

Bij driekwart van de Covid-19 patiënten zitten er een miljoen virusdeeltjes of minder in een milliliter vocht. De hoeveelheid uitgescheiden druppels verschilt ook sterk. In het algemeen kun je stellen dat er bij de gemiddelde uitscheider niet genoeg virus in de aerosolen zit om via die route een infectie bij anderen te veroorzaken. Een op de twintig patiënten echter heeft een hoge virusconcentratie van honderd miljoen of meer virusdeeltjes per millimeter vocht. Als dat nou net iemand is die met consumptie spreekt of veel aerosolen vormt bij het hoesten of niezen, dan is de kans dat diegene een ander besmet aanzienlijk. Hoe het komt dat sommige mensen superspreaders zijn is onbekend. Wel weten we dat de meeste mensen aan het begin van de infectie- een dag voordat ze symptomen krijgen en de dag dat die zich voor het eerst voordoen- een hogere virusload in de keel en neus hebben dan in de dagen daarna.

 

Is ventileren de oplossing?

 

Allereest kunnen we stellen dat goed ventileren nooit kwaad kan, even lekker de ramen tegen elkaar openzetten kan in sommige situaties ‘verfrissend ‘werken. De verse luchtstroom zou de concentratie aerosolen verminderen en zorgen voor een constante aanvoer van schonen lucht. In veel gevallen, op koude of juist warme dagen, wordt de binnentemperatuur hierdoor echter dusdanig beïnvloed dat dit als zeer onprettig zal worden ervaren. Daarnaast kunnen er ook van buiten schadelijke deeltjes mee naar binnen komen, wat als uw kantoor bijvoorbeeld langs een drukke snelweg ligt.

 

Uiteraard zou optimaal ventileren een goede zaak zijn want verdunnen is prima; “the solution to pollution is dilution “. Maar is optimaal ventileren wel mogelijk? Juist bij het verplaatsen van de lucht schuilt een risico. Wanneer er aerosolen met virussen in de lucht zitten wordt deze vervuilde luchtstroom door de ruimte heen verplaatst richting de open deur of raam, mensen die in de baan van deze vieze lucht zitten hebben daardoor nog steeds kans op besmetting. Hetzelfde geldt eigenlijk ook voor filterluchtreinigers die de lucht naar een filter leiden.

Als je uitademt en praat is de lucht die uit je mond ontsnapt een klein beetje warmer. Als daar druppeltjes inzitten vallen ze eerst naar beneden, verdampen een beetje, worden minder zwaar en zouden daardoor weer op kunnen dwarrelen. Moet je dan de lucht boven of beneden afzuigen?

 

Al met al wordt het steeds duidelijker dat ventileren niet zomaar de oplossing is voor een veilig binnenklimaat. Hoewel ventilatie belangrijk is voor gezonde CO2-concentraties en een goede luchtvochtigheid, zitten er ook nadelen aan de vaak ongecontroleerde luchtverplaatsing en biedt het ook geen oplossing aan reeds besmette oppervlakte. Het gebruik van luchtzuiveringsapparatuur zal dus zeker een grote bijdrage kunnen leveren aan het verbeteren van de algemene luchtkwaliteit